oversterfte en doodsoorzaken

Elke week maakt het CBS de oversterfte bekend. De weken zijn met dertien stuks tezamen genomen, voor een overzicht per kwartaal; behalve natuurlijk het huidige kwartaal. De percentages zijn onderling vergelijkbaar en staan op de verticale as.
Let op: de aantallen zijn voor het huidige kwartaal niet vergelijkbaar met die van de voorgaande kwartalen, maar staan wel boven de staaf vermeld.

Hieronder zijn de aantallen uitgesplitst naar vijf leeftijdsgroepen. Het vierde kwartaal 2021 is nog niet voorbij omdat de aantallen nog niet worden vergeleken.

Sinds het eerste kwartaal 2021, is de oversterfte onder 65-80 jarigen het hoogst. De vraag is of Covid-19 cruciaal is geweest bij de oversterfte? Eerst maar eens zien of dat voor de gehele bevolking geldt?

En dit blijkt inderdaad het geval: Covid-19 is inderdaad de oorzaak van de huidige oversterfte in Nederland.

nb: dit betreft de meest recente gegevens over de doodsoorzaken (per november beschikbaar).

Maar wat ook blijkt – en dat is verrassend – is dat er het eerste kwartaal van 2021, minder mensen overlijden aan de andere doodsoorzaken: Er sterven minder mensen dan verwacht aan vanouds “niet Covid-19” doodsoorzaken. Inmiddels is ook oversterfte bij niet-Covid (+800). Vermoedelijk gaat het hierbij om doodsoorzaak “symptomen” (hierover verderop meer). Hieronder een uitsplitsing naar zeven hoofdgroepen per kwartaal:

De volgende visual splitst voor 2020 de oversterfte door “Covid-19” versus “niet Covid-19” uit voor de verschillende leeftijdsgroepen (helaas nog niet voor 2021):

Tot nu toe is er alleen het onderscheid gemaakt “Covid-19” vs. “niet Covid-19”. Maar er worden vele doodsoorzaken onderscheiden, verdeeld over diverse hoofdgroepen (waaronder een eigen groep voor “Covid-19”).
De volgende visual toont de over- en ondersterfte per ziekte (ik heb de kleinere groepen samengenomen).
Het laat zien dat in 2020 naast Covid-19, ook sprake is oversterfte bij nieuwvormingen (dat is een mooier woord voor kanker), ongelukken (dit gaat dan met om “ongelukken thuis”) en symptomen (dit gaat over een relatief grote groep overledenen die niet gediagnosticeerd zijn, en veelal binnen 24 uur na de eerste ziekteklachten overleden zijn):

Tegelijk zijn er in 2020 minder mensen dan verwacht overleden aan onder meer longziekten (mogelijk door minder griep), hart- en vaatziekten en psychische stoornissen (incl. ziekte van zenuwen en zintuigen). Helaas is er nog geen zicht op de opvallende ondersterfte in het eerste kwartaal van 2021: aan welke ziekten of ongevallen sterven nu minder mensen?

Het bovenstaande (liggend) profiel, is hieronder (staand) uitgesplitst voor de verschillende leeftijdscategorie├źn:

Daaruit blijkt onder meer, dat, anders dan de andere leeftijdscategorie├źn, 65-80 jarigen in geen van de doodsoorzaken een ondersterfte kennen, met uitzondering van een lagere sterfte door longziekten.