doodsoorzaken en Covid-19

Sinds de Corona-epidemie is er veel meer mensen overleden in Nederland dan in voorgaande jaren. De volgende visual toont de omvang van de oversterfte. Het percentage brengt dit aantal in perspectief:

Er kan geen één op één relatie worden gelegd tussen de omvang van de oversterfte en het aantal overledenen aan Covid-19. Daarvoor moet ook gekeken worden naar de doodsoorzaken. In welke mate is Covid-19 cruciaal geweest bij de oversterfte? Het CBS stelt na vier maanden de doodsoorzaken, inclusief Covid-19 beschikbaar. De volgende visual toont de doodsoorzaken van de hele bevolking.

nb: ik zal binnenkort de volgende visuals actualiseren met de doodsoorzaken tot en met september 2021 c.q. het derde kwartaal van 2021.

En dit blijkt inderdaad het geval: Covid-19 is inderdaad de oorzaak van de huidige oversterfte in Nederland.

nb: dit betreft de meest recente gegevens over de doodsoorzaken (per november beschikbaar).

Maar wat ook blijkt – en dat is verrassend – is dat er het eerste kwartaal van 2021, minder mensen overlijden aan de andere doodsoorzaken: Er sterven minder mensen dan verwacht aan vanouds “niet Covid-19” doodsoorzaken. Inmiddels is ook oversterfte bij niet-Covid (+800). Vermoedelijk gaat het hierbij om doodsoorzaak “symptomen” (hierover verderop meer). Hieronder een uitsplitsing naar zeven hoofdgroepen per kwartaal:

De volgende visual splitst voor 2020 de oversterfte door “Covid-19” versus “niet Covid-19” uit voor de verschillende leeftijdsgroepen (helaas nog niet voor 2021):

Tot nu toe is er alleen het onderscheid gemaakt “Covid-19” vs. “niet Covid-19”. Maar er worden vele doodsoorzaken onderscheiden, verdeeld over diverse hoofdgroepen (waaronder een eigen groep voor “Covid-19”).
De volgende visual toont de over- en ondersterfte per ziekte (ik heb de kleinere groepen samengenomen).
Het laat zien dat in 2020 naast Covid-19, ook sprake is oversterfte bij nieuwvormingen (dat is een mooier woord voor kanker), ongelukken (dit gaat dan met om “ongelukken thuis”) en symptomen (dit gaat over een relatief grote groep overledenen die niet gediagnosticeerd zijn, en veelal binnen 24 uur na de eerste ziekteklachten overleden zijn):

Tegelijk zijn er in 2020 minder mensen dan verwacht overleden aan onder meer longziekten (mogelijk door minder griep), hart- en vaatziekten en psychische stoornissen (incl. ziekte van zenuwen en zintuigen). Helaas is er nog geen zicht op de opvallende ondersterfte in het eerste kwartaal van 2021: aan welke ziekten of ongevallen sterven nu minder mensen?

Het bovenstaande (liggend) profiel, is hieronder (staand) uitgesplitst voor de verschillende leeftijdscategorieën:

Daaruit blijkt onder meer, dat, anders dan de andere leeftijdscategorieën, 65-80 jarigen in geen van de doodsoorzaken een ondersterfte kennen, met uitzondering van een lagere sterfte door longziekten.